Program Profilaktyczny

PRZEDSZKOLA EDUKACYJNEGO
im. Jana Amosa Komeńskiego
w Zelowie

Podstawa opracowania treści zawartych w programie przedszkola :

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – art.72
  • Konwencja o Prawach Dziecka – art.3, art.19 i art.33
  • Podstawa Programowa Wychowania Przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2009 r.)
  • Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (DzU nr 67 z późn. zm.), np. art.1 i inne
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 23.12.2008 w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (DzU nr 51, poz. 458)
  • Rozporządzenie MEN z dnia 19.06.2001 w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół wraz z rozporządzeniem zmieniającym z dnia 31.01.2002 r. (DzU nr 10, poz. 96)
  • Rozporządzenie MEN z dnia 8.06.2009 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 730) w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624)
  • Promocja zdrowego stylu życia w ramach zadania: Program profilaktyczny w zakresie edukacji prozdrowotnej dla mieszkańców woj. wielkopolskiego (Wykonawca: Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów w Poznaniu, 2010)

PLAN PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO

  • WSTĘP
  • CELE PROGRAMU
  • ADRESACI PROGRAMU
  • BLOKI TEMATYCZNE PROGRAMU
  • CHARAKTERYSTYKA BLOKÓW TEMATYCZNYCH
  • METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU
  • EWALUACJA PROGRAMU

WSTĘP

Przedszkole to „placówka przeznaczona dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat, wspomagająca indywidualny rozwój, zapewniająca opiekę odpowiednią do potrzeb dziecka oraz przygotowująca do nauki w szkole” (Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej, Dz. U. Nr 61, poz. 624)

. Zadaniem przedszkola jest zapewnienie dzieciom właściwych warunków rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego, jak i również przygotowanie dziecka do nauki w szkole.

Ponadto przedszkole poza edukacją i wychowaniem dzieci, powinno także prowadzić działania profilaktyczne, tzn. zapewniające dzieciom zdrowie i bezpieczeństwo w każdym podejmowanym działaniu. Wiek przedszkolny to specyficzny okres w życiu dziecka, mający istotny wpływ na zmiany zachodzące w jego indywidualnym rozwoju. Natomiast owa profilaktyka w przedszkolu ma zapobiegać wszelkim niepożądanym zjawiskom w tymże rozwoju. Działaniem profilaktycznym będzie zatem każde pozytywne oddziaływanie pedagogiczne, utrwalające wartościowe cechy, a zapobiegające powstawaniu tych niepożądanych.

Niniejszy program profilaktyczny przedszkola ma za zadanie uświadomić dzieci w wieku przedszkolnym o istniejących w życiu ludzkim zagrożeniach oraz wyposażyć je w umiejętność radzenia sobie z nimi. Obowiązkiem każdej osoby dorosłej, zwłaszcza nauczycieli jest stwarzanie każdego dnia warunków sprzyjających kształtowaniu postaw odpowiedzialności za życie własne oraz innych. Tylko kreatywna realizacja działań o charakterze profilaktycznym przez nauczycieli umożliwi wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci i ułatwi funkcjonowanie w życiu następnych pokoleń w przyszłości.

II

CELE PROGRAMU

 Cele główne programu:

  • Kształtowanie prawidłowych postaw funkcjonowania w grupie w oparciu wzmocnienia pozytywne.
  • Kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i kulturalnych.
  • Kształtowanie umiejętności zabawy i pracy w grupie w trakcie zajęć samorzutnych i zorganizowanych w przedszkolu i poza budynkiem przedszkolnym.
  • Uczenie wzajemnej tolerancji, akceptacji, zrozumienia potrzeb i odrębności drugiego człowieka oraz rodziny, rozwijanie empatii.
  • Wprowadzanie dziecka w świat wartości uniwersalnych: dobro, prawda, miłość, piękno, patriotyzm.
  • Kształtowanie poczucia przynależności do wspólnoty – małej i wielkiej ojczyzny oraz tożsamości narodowej i regionalnej.
  • Rozwijanie postaw prozdrowotnych.
  • Wspieranie rodziców w ich działaniach wychowawczych.

 Cele szczegółowe programu:

  • Uświadomienie dzieci o istniejących w życiu zagrożeniach
  • Wykształcenie umiejętności skutecznego radzenia sobie w sytuacji zagrożenia
  • Rozróżnianie dobra od zła
  • Zdawanie sobie sprawy z niebezpieczeństwa wynikającego z niewłaściwego postępowania / z przypadkowych spotkań z nieznajomym
  • Rozumienie powszechnych zakazów / nakazów w celu uniknięcia wypadku i in.
  • Utrwalenie ogólnych zasad, np. prawidłowego poruszania się po drodze oraz wewnątrzprzedszkolnych, np. właściwego korzystania z placu zabaw
  • Uczenie się odpowiedzialności nie tylko za siebie, ale innych (aspekt moralny)
  • Upowszechnienie wiedzy o zdrowiu i zasadach mu sprzyjających (promocja zdrowego stylu życia)
  • Tworzenie warunków służących sprawności i aktywności fizycznej dzieci
  • Rozwijanie umiejętności zgodnego współżycia i współdziałania z rówieśnikami oraz najbliższym środowiskiem
  • Podkreślenie szkodliwego wpływu na organizm różnego rodzaju używek
  • Poszerzenie wiedzy na temat praw i obowiązków dziecka
  • Zapobieganie oraz potępianie agresji i przemocy (działania naprawcze)
  • Nabywanie umiejętności przeciwstawiania się złu fizycznemu i psychicznemu (promocja postaw asertywnych)
  • Rozwijanie podstawowych umiejętności życiowych
  • Kształtowanie nawyków higienicznych, stosowanie zasad kulturalnego zachowania się (savoir – vivre na co dzień)
  • Uświadomienie dziecka o zagrożeniach związanych z dostępem do sieci Internet
  • Gimnastyka buzi i języka – profilaktyka logopedyczna

III 

ADRESACI PROGRAMU

  • dzieci 3, 4, 5, 6– letnie uczęszczające do przedszkola objętego programem
  • nauczyciele zatrudnieni w placówce
  • rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola objętego programem
  • osoby związane z placówką

IV 

BLOKI TEMATYCZNE PROGRAMU

  1. BEZPIECZEŃSTWO NA CO DZIEŃ.
  2. PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA.
  3. HIGIENICZNY TRYB ŻYCIA.
  4. RUCH W ŻYCIU CZŁOWIEKA (poranki z gimnastyką).
  5. ZAGROŻENIA ZE ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO.
  6. PRZEDSZKOLE BEZ NAŁOGÓW.
  7. MOJE PRAWA – KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA.
  8. AGRESJA I PRZEMOC.
  9. DZIECKO W ŚWIECIE WIRTUALNYM.
  10. PROFILAKTYKA LOGOPEDYCZNA

V.

CHARAKTERYSTYKA BLOKÓW TEMATYCZNYCH

Lp. Nazwa bloku tematycznego Zamierzone cele operacyjne
Dziecko:
1.          BEZPIECZEŃSTWO NA CO DZIEŃ

 

– rozumie poj. „bezpieczeństwo”

– reaguje na hasła „pali się”, „ewakuacja”, itp.

– wykazuje znajomość imienia, nazwiska oraz własnego adresu zamieszkania

– wykazuje znajomość imion i nazwisk rodziców / opiekunów

– zna zasady bezpiecznego poruszania się po drodze

– rozróżnia podstawowe znaki drogowe (informacyjne, ostrzegawcze)

– stosuje się do sygnalizacji świetlnej

– wie, jakie są numery telefonów alarmowych (997, 998, 999, 112)

– orientuje się, do kogo może zwrócić się o pomoc (np. do policjanta)

– zna in. ważniejsze instytucje i role społeczne

– przestrzega zasad ustalonych w grupie przedszkolnej (kontrakt grupowy)

– stosuje się do zasad bezpiecznego korzystania z placu zabaw/ sprzętu/ zabawek

– porusza się w miejscach dozwolonych

– nie oddala się samo od grupy przedszkolnej

– nie korzysta z urządzeń elektrycznych, nie bawi się przedmiotami niebezpiecznymi, np. zapałkami, szkłem i in.

– przewiduje sytuacje zagrażające bezpieczeństwu/ życiu oraz ich konsekwencje

– wykazuje nieufność w stosunku do osób nieznajomych,

– samodzielnie i bezpiecznie organizuje sobie czas wolny

– gości w przedszkolu, np. policjanta, strażaka (w miarę możliwości)

– wie, że opiekę nad nim sprawuje osoba dorosła

2.          PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA

 

– poznaje schemat piramidy zdrowego żywienia (jej piętra)

– orientuje się w zasadach zdrowego stylu odżywania (wymienia zdrowe produkty, tj. owoce, warzywa, mleko i jego przetwory, ryby, ciemne pieczywo, itd.)

– dostrzega związek pomiędzy zdrowiem a chorobą

– wie, na czym polega profilaktyka zdrowotna (np. szczepienia ochronne)

– podaje przyczyny nieprawidłowego odżywiania się (m. in.: otyłość, próchnica, brak witamin, niska odporność organizmu = przeziębianie się)

– zna umiar w jedzeniu (nie objada się)

– przezwycięża niechęć do spożywania niektórych potraw

– myje owoce i warzywa przed spożyciem

– stosuje zasady savoir – vivr ‘u (poprawnie posługuje się sztućcami, nie rozmawia podczas posiłków, nie spieszy się podczas jedzenia, dba o estetykę stołu, nie huśta się na krzesełku, nie wygłupia się, itp.)

3.          HIGIENICZNY TRYB ŻYCIA

 

– rozumie poj. „higiena”, „higieniczny tryb życia”

– wyróżnia przybory niezbędne do utrzymania higieny

– stosuje higienę na co dzień:

* myje ręce przed / po posiłku, po skorzystaniu z toalety, po kontakcie z rożnymi przedmiotami, zwierzętami i in.

* dba o czystość własnego ciała (regularna kąpiel, używanie kosmetyków)

* dba o czystość ubrania / bielizny

* używa wyłącznie swoich przyborów toaletowych

* utrzymuje porządek otoczenia wokół (np. sprząta po sobie)

* zdaje sobie sprawę z konieczności chodzenia do snu o tej samej porze (higiena snu)

* rozumie istotę wypoczynku

* wykazuje wrażliwości na nadmierny hałas

* podkreśla rolę codziennych ćwiczeń fizycznych

* uczy się podstawowych umiejętności relaksacji i odprężenia (higiena psychiczna)

* wie, o konieczności umiejętnego korzystania z chusteczek higienicznych

4.          RUCH W ŻYCIU CZŁOWIEKA

 

– rozumie znaczenie aktywności ruchowej, sportu w życiu

– posługuje się pojęciem „zdrowie”

– wie, o potrzebie częstego przebywania na świeżym powietrzu

– bierze aktywny udział w zajęciach ruchowych, gimnastykuje się

– uprawia sporty (gra w piłkę, jazda na rowerze, bieganie, itp.)

– ubiera się odpowiednio do warunków pogodowych

– dba o prawidłową postawę ciała

– chodzi na spacery

– wie, jak zapobiegać przemarznięciu/ przegrzaniu

5.          ZAGROŻENIA ZE ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

 

– wymienia rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych

– nie dotyka zwierząt, zwłaszcza dzikich

– wie, że nie należy karmić bez zgody/ drażnić zwierząt

– zna pozycję obronną, by uniknąć, np. pogryzienia

– orientuje się, jak wyglądają tabliczki informujące, np. o terenie strzeżonym przez psa

– zna wybrane rośliny i in. zagrażające życiu (np. grzyby, owoce trujące)

– nie spożywa potraw niewiadomego pochodzenia

– wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia, gdzie można otrzymać pomoc, umie o nią poprosić

6.          PRZEDSZKOLE BEZ NAŁOGÓW

 

– jest świadome niebezpieczeństw związanych z uzależnieniami / nałogami

– prezentuje właściwą postawę „PRZECIW”

– orientuje się w procesie uzależnienia człowieka od czegoś (zna ich niekorzystny wpływ na organizm)

– wie, że nie może samodzielnie zażywać

7.          MOJE PRAWA – KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA

 

– zna swoje prawa

– zna swoje obowiązki

– przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz w świecie dorosłych

– obdarza uwagą inne dzieci i dorosłych

– szanuje zdanie innych ludzi

– jest odpowiedzialne za to, co robi (ponosi konsekwencje)

– w zrozumiały sposób mówi o swoich potrzebach i decyzjach

– nie wykazuje bierności wobec przejawów złego traktowania go i innych

– wykazuje się tolerancją

– wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa

8.          AGRESJA I PRZEMOC

 

– zna poj. „agresja” i „przemoc”

– umie nazwać swoje uczucia

– odgrywa i demonstruje wybrane uczucia (scenki sytuacyjne)

– uczy się oswajać z własnym strachem („Strach ma wielkie oczy” Jak przestraszyć swój strach?)„

– bierze udział w zajęciach odreagowywania złości, np.:

* „ludzik złości”

* „skrzynia złości” (z gazetami)

* „rysunek złości”

* „tabliczka złości”, itp.

– potrafi utożsamić się z inną osobą (kształtowanie umiejętności empatycznych)

– podaje sposoby na pokonywanie złości

– reaguje na rożne formy agresji i przemocy

– orientuje się, jakie są skutki agresji/ przemocy na świecie dla ludzi

– uczy się być asertywne

– rozumie znaczenie słowa „zgoda”, „kompromis”

– wykazuje ostrożność i nieufność

9.          DZIECKO W ŚWIECIE WIRTUALNYM

 

– zna zagrożenia związane z korzystaniem z dostępu do sieci (np. wirtualny przyjaciel – oszust, złe samopoczucie, niedotlenienie organizmu, brak kolegów / koleżanek)

– korzysta z Internetu tylko za zgodą rodziców / osób dorosłych

– nie traktuje komputera jako największego towarzysza zabaw

– zdaje sobie sprawę, że świat wirtualny to świat iluzji (rozróżnienie rzeczywistości od świata wirtualnego – nierzeczywistego)

– nie promuje zachowań agresywnych, przemocy obecnej, np. w grach komputerowych

– dostrzega także pozytywny wpływ świata wirtualnego (np. rozwój myślenia, kojarzenia, wyobraźni, pogłębienie wiedzy, wzmocnienie poczucia własnej wartości, itp.)

10.        PROFILAKTYKA LOGOPEDYCZNA (poranki logopedyczne

 

– uczestniczy w podejmowanych dyskusjach, np. podczas zajęć

– uczestniczy w zajęciach logopedycznych (w miarę potrzeby)

– bierze aktywny udział w tzw. porankach logopedycznych organizowanych przez nauczyciela (ćwiczenia języka, oddechowe, warg, usprawniające podniebienie miękkie, z emisji głosu…)

– udziela swobodnych wypowiedzi ustnych poprawnych pod względem gramatycznym

– samodzielnie nawiązuje słowny kontakt społeczny

– wyraża się w różnych formach ekspresji słownej

– myśli, główkuje

– analizuje tekst czytany

– potrafi się skupić

– używa wyobraźni

 VI

METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU

 METODY

  • podające (pogadanka, opowiadanie, historyjka obrazkowa, anegdota i in.)
  • problemowe (konwersacje, metody aktywizujące typu inscenizacja,
  • drama, gry dydaktyczne, dyskusja, burza mózgów i in.)
  • praktyczne (ćwiczenia i działania oparte na konkrecie, pokaz,
  • symulacja, spotkania, wycieczki i in.)
  • eksponujące (np. film, ekspozycja i in.)
  • programowane (z użyciem np. komputera i projektora)

FORMY

  • indywidualne
  • zespołowe
  • grupowe (jednolite / zróżnicowane)
  • uroczystości przedszkolne

VII

EWALUACJA PROGRAMU

Oceny efektów wdrożenia programu profilaktycznego dokonuje się na Radzie Pedagogicznej po I i II semestrze roku szkolnego. Ewaluacja programu, polega na sporządzeniu krótkiego pisemnego sprawozdania z jego realizacji. Podstawę sprawozdania z realizacji programu będą stanowiły:

  • obserwacja
  • rozmowy z innymi nauczycielami / pracownikami
  • własne wnioski i opinie
  • kontakt wychowawcy z rodzicami (wywiad)
  • analiza dokumentów (np. plany miesięczne, realizacja podstawy programowej, zapis w dzienniku)
  • analiza wytworów pracy dzieci i stopnia ich zaangażowania
  • dodatkowe osiągnięcia, np. udział w konkursie.

Dopuszcza się wprowadzenie  zmian  do programu w trakcie  jego realizacji, w formie aneksów, w zależności od potrzeb.

Wyniki ewaluacji posłużą konstruowaniu Programu Profilaktycznego na kolejne lata.