Program Profilaktyczny

PROGRAM PROFILAKTYCZNY
PRZEDSZKOLA EDUKACYJNEGO
im. Jana Amosa Komeńskiego
w Zelowie

Podstawa opracowania treści zawartych w programie przedszkola :

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – art.72
  • Konwencja o Prawach Dziecka – art.3, art.19 i art.33
  • Podstawa Programowa Wychowania Przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2009 r.)
  • Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (DzU nr 67 z późn. zm.), np. art.1 i inne
  • Rozporządzenie MENiS z dnia 23.12.2008 w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (DzU nr 51, poz. 458)
  • Rozporządzenie MEN z dnia 19.06.2001 w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół wraz z rozporządzeniem zmieniającym z dnia 31.01.2002 r. (DzU nr 10, poz. 96)
  • Rozporządzenie MEN z dnia 8.06.2009 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 730) w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624)
  • Promocja zdrowego stylu życia w ramach zadania: Program profilaktyczny w zakresie edukacji prozdrowotnej dla mieszkańców woj. wielkopolskiego (Wykonawca: Ośrodek Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów w Poznaniu, 2010)

PLAN PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO

  1. WSTĘP
  2. CELE PROGRAMU
  3. ADRESACI PROGRAMU
  4. BLOKI TEMATYCZNE PROGRAMU
  5. CHARAKTERYSTYKA BLOKÓW TEMATYCZNYCH
  6. METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU
  7. EWALUACJA PROGRAMU

 

WSTĘP

 

Przedszkole to „placówka przeznaczona dla dzieci w wieku od 3 do 6 lat, wspomagająca indywidualny rozwój, zapewniająca opiekę odpowiednią do potrzeb dziecka oraz przygotowująca do nauki w szkole” (Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej, Dz. U. Nr 61, poz. 624).Zadaniem przedszkola jest zapewnienie dzieciom właściwych warunków rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego, jak i również przygotowanie dziecka do nauki w szkole.

Ponadto przedszkole poza edukacją i wychowaniem dzieci, powinno także prowadzić działania profilaktyczne, tzn. zapewniające dzieciom zdrowie i bezpieczeństwo w każdym podejmowanym działaniu. Wiek przedszkolny to specyficzny okres w życiu dziecka, mający istotny wpływ na zmiany zachodzące w jego indywidualnym rozwoju. Natomiast owa profilaktyka w przedszkolu ma zapobiegać wszelkim niepożądanym zjawiskom w tymże rozwoju. Działaniem profilaktycznym będzie zatem każde pozytywne oddziaływanie pedagogiczne, utrwalające wartościowe cechy, a zapobiegające powstawaniu tych niepożądanych.

Niniejszy program profilaktyczny przedszkola ma za zadanie uświadomić dzieci w wieku przedszkolnym o istniejących w życiu ludzkim zagrożeniach oraz wyposażyć je w umiejętność radzenia sobie z nimi. Obowiązkiem każdej osoby dorosłej, zwłaszcza nauczycieli jest stwarzanie każdego dnia warunków sprzyjających kształtowaniu postaw odpowiedzialności za życie własne oraz innych. Tylko kreatywna realizacja działań o charakterze profilaktycznym przez nauczycieli umożliwi wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci i ułatwi funkcjonowanie w życiu następnych pokoleń w przyszłości.

II

CELE PROGRAMU

  • Uświadomienie dzieci o istniejących w życiu zagrożeniach
  • Wykształcenie umiejętności skutecznego radzenia sobie w sytuacji zagrożenia
  • Rozróżnianie dobra od zła
  • Zdawanie sobie sprawy z niebezpieczeństwa wynikającego z niewłaściwego postępowania / z przypadkowych spotkań z nieznajomym
  • Rozumienie powszechnych zakazów / nakazów w celu uniknięcia wypadku i in.
  • Utrwalenie ogólnych zasad, np. prawidłowego poruszania się po drodze oraz wewnątrzprzedszkolnych, np. właściwego korzystania z placu zabaw
  • Uczenie się odpowiedzialności nie tylko za siebie, ale innych (aspekt moralny)
  • Upowszechnienie wiedzy o zdrowiu i zasadach mu sprzyjających (promocja zdrowego stylu życia)
  • Tworzenie warunków służących sprawności i aktywności fizycznej dzieci
  • Rozwijanie umiejętności zgodnego współżycia i współdziałania z rówieśnikami oraz najbliższym środowiskiem
  • Podkreślenie szkodliwego wpływu na organizm różnego rodzaju używek
  • Poszerzenie wiedzy na temat praw i obowiązków dziecka
  • Zapobieganie oraz potępianie agresji i przemocy (działania naprawcze)
  • Nabywanie umiejętności przeciwstawiania się złu fizycznemu i psychicznemu (promocja postaw asertywnych)
  • Rozwijanie podstawowych umiejętności życiowych
  • Kształtowanie nawyków higienicznych, stosowanie zasad kulturalnego zachowania się (savoir – vivre na co dzień)
  • Uświadomienie dziecka o zagrożeniach związanych z dostępem do sieci Internet
  • Gimnastyka buzi i języka – profilaktyka logopedyczna

 

III

ADRESACI PROGRAMU

  • dzieci 3, 4, 5 – letnie uczęszczające do przedszkola objętego programem
  • nauczyciele zatrudnieni w placówce
  • rodzice dzieci uczęszczających do przedszkola objętego programem
  • in. osoby związane z placówką

 

IV

BLOKI TEMATYCZNE PROGRAMU

  1.  BEZPIECZEŃSTWO NA CO DZIEŃ.
  2. PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA.
  3. HIGIENICZNY TRYB ŻYCIA.
  4. RUCH W ŻYCIU CZŁOWIEKA (poranki z gimnastyką).
  5. ZAGROŻENIA ZE ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO.
  6. PRZEDSZKOLE BEZ NAŁOGÓW.
  7. MOJE PRAWA – KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA.
  8. AGRESJA I PRZEMOC.
  9. DZIECKO W ŚWIECIE WIRTUALNYM.
  10. PROFILAKTYKA LOGOPEDYCZNA (poranki logopedyczne).

 

V

CHARAKTERYSTYKA BLOKÓW TEMATYCZNYCH

 

Nazwa bloku tematycznego Zamierzone cele operacyjne, dziecko:
Bezpieczeństwo na codzień - rozumie poj. „bezpieczeństwo”
- reaguje na hasła „pali się”, „ewakuacja”, itp.
- wykazuje znajomość imienia, nazwiska oraz własnego adresu zamieszkania
- wykazuje znajomość imion i nazwisk rodziców / opiekunów
- zna zasady bezpiecznego poruszania się po drodze
- rozróżnia podstawowe znaki drogowe (informacyjne, ostrzegawcze)
- stosuje się do sygnalizacji świetlnej
- wie, jakie są numery telefonów alarmowych (997, 998, 999, 112)
- orientuje się, do kogo może zwrócić się o pomoc (np. do policjanta)
- zna in. ważniejsze instytucje i role społeczne
- przestrzega zasad ustalonych w grupie przedszkolnej (kontrakt grupowy)
- stosuje się do zasad bezpiecznego korzystania z placu zabaw/ sprzętu/ zabawek
- porusza się w miejscach dozwolonych
- nie oddala się samo od grupy przedszkolnej
- nie korzysta z urządzeń elektrycznych, nie bawi się przedmiotami niebezpiecznymi, np. zapałkami, szkłem i in.
- przewiduje sytuacje zagrażające bezpieczeństwu/ życiu oraz ich konsekwencje
- wykazuje nieufność w stosunku do osób nieznajomych
- samodzielnie i bezpiecznie organizuje sobie czas wolny
- gości w przedszkolu, np. policjanta, strażaka (w miarę możliwości)
- wie, że opiekę nad nim sprawuje osoba dorosła
Piramida zdrowego żywienia - poznaje schemat piramidy zdrowego żywienia (jej piętra)
- orientuje się w zasadach zdrowego stylu odżywania (wymienia zdrowe produkty, tj. owoce, warzywa, mleko i jego przetwory, ryby, ciemne pieczywo, itd.)
- dostrzega związek pomiędzy zdrowiem a chorobą
- wie, na czym polega profilaktyka zdrowotna (np. szczepienia ochronne)
- podaje przyczyny nieprawidłowego odżywiania się (m. in.: otyłość, próchnica, brak witamin, niska odporność organizmu = przeziębianie się)
- zna umiar w jedzeniu (nie objada się)
- przezwycięża niechęć do spożywania niektórych potraw
- myje owoce i warzywa przed spożyciem
- stosuje zasady savoir – vivr ‘u (poprawnie posługuje się sztućcami, nie rozmawia podczas posiłków, nie spieszy się podczas jedzenia, dba o estetykę stołu, nie huśta się na krzesełku, nie wygłupia się, itp.)
Higieniczny tryb życia - rozumie poj. „higiena”, „higieniczny tryb życia”
- wyróżnia przybory niezbędne do utrzymania higieny
- stosuje higienę na co dzień:
  • myje ręce przed / po posiłku, po skorzystaniu z toalety, po kontakcie z rożnymi przedmiotami, zwierzętami i in.
  • dba o czystość własnego ciała (regularna kąpiel, używanie kosmetyków)
  • dba o czystość ubrania / bielizny
  • używa wyłącznie swoich przyborów toaletowych
  • utrzymuje porządek otoczenia wokół (np. sprząta po sobie)
  • zdaje sobie sprawę z konieczności chodzenia do snu o tej samej porze (higiena snu)
  • rozumie istotę wypoczynku
  • wykazuje wrażliwości na nadmierny hałas
  • podkreśla rolę codziennych ćwiczeń fizycznych
  • uczy się podstawowych umiejętności relaksacji i odprężenia (higiena psychiczna)
  • wie, o konieczności umiejętnego korzystania z chusteczek higienicznych
Ruch w życiu człowieka (poranki z gimnastyką) - rozumie znaczenie aktywności ruchowej, sportu w życiu
- posługuje się pojęciem „zdrowie”
- wie, o potrzebie częstego przebywania na świeżym powietrzu
- bierze aktywny udział w zajęciach ruchowych, gimnastykuje się (poranki gimnastyką)
- uprawia sporty (gra w piłkę, jazda na rowerze, bieganie, itp.)
- ubiera się odpowiednio do warunków pogodowych
- uczestniczy w zajęciach gimnastyki korekcyjnej
- dba o prawidłową postawę ciała
- chodzi na spacery
- wie, jak zapobiegać przemarznięciu/ przegrzaniu
Zagrożenia ze środowiska przyrodniczego - wymienia rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych
- nie dotyka zwierząt, zwłaszcza dzikich
- wie, że nie należy karmić bez zgody/ drażnić zwierząt
- zna pozycję obronną, by uniknąć, np. pogryzienia
- orientuje się, jak wyglądają tabliczki informujące, np. o terenie strzeżonym przez psa
- zna wybrane rośliny i in. zagrażające życiu (np. grzyby, owoce trujące)
- nie spożywa potraw niewiadomego pochodzenia
- wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia, gdzie można otrzymać pomoc, umie o nią poprosić
Przedszkole bez nałogów - jest świadome niebezpieczeństw związanych z uzależnieniami / nałogami
- prezentuje właściwą postawę „PRZECIW”
- orientuje się w procesie uzależnienia człowieka od czegoś (zna ich niekorzystny wpływ na organizm)
- wie, że nie może samodzielnie zażywać
Moje prawa - konwencja o prawach dziecka - zna swoje prawa
- zna swoje obowiązki
- przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz w świecie dorosłych
- obdarza uwagą inne dzieci i dorosłych
- szanuje zdanie innych ludzi
- jest odpowiedzialne za to, co robi (ponosi konsekwencje)
- w zrozumiały sposób mówi o swoich potrzebach i decyzjach
- nie wykazuje bierności wobec przejawów złego traktowania go i innych
- wykazuje się tolerancją
- wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa
Agresja i przemoc - zna poj. „agresja” i „przemoc”
- umie nazwać swoje uczucia
- odgrywa i demonstruje wybrane uczucia (scenki sytuacyjne)
- uczy się oswajać z własnym strachem („Strach ma wielkie oczy” Jak przestraszyć swój strach?)„
- bierze udział w zajęciach odreagowywania złości, np.:
  • „ludzik złości”
  • „skrzynia złości” (z gazetami)
  • „rysunek złości”
  • „tabliczka złości”, itp.
- potrafi utożsamić się z inną osobą (kształtowanie umiejętności empatycznych)
- podaje sposoby na pokonywanie złości
- reaguje na rożne formy agresji i przemocy
- orientuje się, jakie są skutki agresji/ przemocy na świecie dla ludzi
- uczy się być asertywne
- rozumie znaczenie słowa „zgoda”, „kompromis”
- wykazuje ostrożność i nieufność
Dziecko w świecie wirtualnym - zna zagrożenia związane z korzystaniem z dostępu do sieci (np. wirtualny przyjaciel – oszust, złe samopoczucie, niedotlenienie organizmu, brak kolegów / koleżanek)
- korzysta z Internetu tylko za zgodą rodziców / osób dorosłych
- nie traktuje komputera jako największego towarzysza zabaw
- zdaje sobie sprawę, że świat wirtualny to świat iluzji (rozróżnienie rzeczywistości od świata wirtualnego - nierzeczywistego)
- nie promuje zachowań agresywnych, przemocy obecnej, np. w grach komputerowych
- dostrzega także pozytywny wpływ świata wirtualnego (np. rozwój myślenia, kojarzenia, wyobraźni, pogłębienie wiedzy, wzmocnienie poczucia własnej wartości, itp.)
Profilaktyka logopedyczna (poranki logopedyczne) - uczestniczy w podejmowanych dyskusjach, np. podczas zajęć
- uczestniczy w zajęciach logopedycznych (w miarę potrzeby)
- bierze aktywny udział w tzw. porankach logopedycznych organizowanych przez nauczyciela (ćwiczenia języka, oddechowe, warg, usprawniające podniebienie miękkie, z emisji głosu…)
- udziela swobodnych wypowiedzi ustnych poprawnych pod względem gramatycznym
- samodzielnie nawiązuje słowny kontakt społeczny
- wyraża się w różnych formach ekspresji słownej
- myśli, główkuje
- analizuje tekst czytany
- potrafi się skupić
- używa wyobraźni

VI

METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU

METODY

  • podające (pogadanka, opowiadanie, historyjka obrazkowa, anegdota i in.)
  • problemowe (konwersacje, metody aktywizujące typu inscenizacja,
  • drama, gry dydaktyczne, dyskusja, burza mózgów i in.)
  • praktyczne (ćwiczenia i działania oparte na konkrecie, pokaz,
  • symulacja, spotkania, wycieczki i in.)
  • eksponujące (np. film, ekspozycja i in.)
  • programowane (z użyciem np. komputera i projektora)

FORMY

  • indywidualne
  • zespołowe
  • grupowe (jednolite / zróżnicowane)

 

VII

EWALUACJA PROGRAMU

Oceny efektów wdrożenia programu profilaktycznego dokonuje się na Radzie Pedagogicznej po I i II semestrze roku szkolnego. Ewaluacja programu, polega na sporządzeniu krótkiego pisemnego sprawozdania z jego realizacji. Podstawę sprawozdania z realizacji programu będą stanowiły:

  • obserwacja
  • rozmowy z innymi nauczycielami / pracownikami
  • własne wnioski i opinie
  • kontakt wychowawcy z rodzicami (wywiad)
  • analiza dokumentów (np. plany miesięczne, realizacja podstawy programowej, zapis w dzienniku)
  • analiza wytworów pracy dzieci i stopnia ich zaangażowania
  • dodatkowe osiągnięcia, np. udział w konkursie.